‫

قبر شهدا بجنورد؛ یادگار تاریخی واقعه لهاک‌خان

بسیاری از گردشگران و تاریخ‌پژوهان به دنبال شناخت قبر شهدا بجنورد هستند. این آرامگاه در ضلع شمالی شهر قرار دارد. مکان دقیق آن در مجاورت مناطق «ایش‌درخت» و «النگ» است. این بنا یادگار نبردی سخت در دوران پهلوی اول محسوب می‌شود.

ریشه‌های تاریخی واقعه لهاک‌خان

نیروهای سواره‌نظام در سوم تیر ۱۳۰۵ خورشیدی جان باختند. آن‌ها در جریان نبرد با سروان لهاک‌خان کشته شدند. لهاک‌خان چهره‌ای جنجالی در تاریخ معاصر منطقه بود. او برای مدتی کوتاه در بجنورد اعلام جمهوری کرده بود. تاریخ‌نگاران این رویداد را «واقعه لهاک‌خان» می‌نامند.

ساخت آرامگاه به دستور رضاشاه

مردم بجنورد از همان زمان این محل را «قبر شهدا» نامیدند. رضاشاه پس از سفر به بجنورد در مرداد ۱۳۰۵ دستور ساخت بنا را صادر کرد. سال‌ها سربازان به صورت شبانه‌روزی از این مکان محافظت می‌کردند. آن‌ها به یاد جان‌باختگان، شمع‌هایی در آن روشن نگه می‌داشتند.

سنگ‌نوشته‌های مرمرین و سرنوشت نامشخص

داخل آرامگاه دو سنگ‌نوشته مرمرین ارزشمند وجود داشت. این سنگ‌ها شرح کامل واقعه را در بر داشتند. علاوه بر این، نام پنج تن از کشته‌شدگان روی آن‌ها حک شده بود. با این حال، این سنگ‌ها بعدها از محل اصلی خارج شدند. متأسفانه سرنوشت نهایی آن‌ها به‌طور دقیق مشخص نیست.

ثبت ملی و نیاز فوری به مرمت

این اثر تاریخی ارزشمند در سال ۱۳۸۲ به ثبت ملی رسید. اما اختلاف میان نهادهای مسئول مشکلاتی ایجاد کرده است. این اختلافات در زمینه نگهداری و مدیریت مجموعه رخ داده است. در نتیجه، فرسودگی و تخریب تدریجی بنا آغاز شده است. امروزه این بنای تاریخی نیازمند توجه و مرمت جدی است.

اهمیت حفظ میراث تاریخی منطقه

حفظ این بنا وظیفه‌ای ملی و فرهنگی بر دوش همه ماست. این آرامگاه بخشی از هویت تاریخی بجنورد را تشکیل می‌دهد. نسل‌های آینده حق دارند از این میراث ارزشمند دیدن کنند. بنابراین، همکاری نهادهای مربوطه برای نجات آن ضروری است. مرمت اصولی می‌تواند این اثر را دوباره احیا کند.

راهنمای جامع جاذبه‌های تاریخی و دیدنی‌های بجنورد