آیینه‌خانه مفخم بجنورد؛ شاهکار معماری قاجار و موزه تاریخ خراسان شمالی

آیینه‌خانه مفخم، یکی از شاخص‌ترین بناهای تاریخی شهر بجنورد، در خیابان شریعتی شمالی واقع شده است. این عمارت باشکوه که بخشی از مجموعه تاریخی دارالحکومه مفخم محسوب می‌شود، در دوره ناصرالدین‌شاه قاجار و به دستور یارمحمدخان شادلو (معروف به سردار مفخم) احداث گردید. در آن دوران، این مجموعه شامل بناهایی همچون عمارت مفخم، حوضخانه و سردر بود و به‌عنوان یکی از مراکز مهم حکومتی و اداری منطقه فعالیت می‌کرد.
کاربری اصلی این بنا فراتر از یک عمارت مسکونی یا تشریفاتی بود؛ آیینه‌خانه محل برگزاری جلسات، دیدارهای رسمی و امور سیاسی به شمار می‌رفت. دلیل نام‌گذاری آن نیز وجود تالار آیینه‌کاری‌شده در طبقه دوم است که همراه با کاشی‌کاری و تزئینات پرجزئیات، فضایی بسیار باشکوه را پدید آورده است. معماری این اثر که طراحی آن به میرزا مهدی‌خان شقاقی (ممتحن‌الدوله) نسبت داده می‌شود، نمونه‌ای بارز از تلفیق معماری دوره قاجار با تأثیرات اروپایی است. نمای آجری به همراه چهار مناره در دو طرف ورودی، از شاخص‌ترین عناصر بصری این بنا به شمار می‌روند.
این بنای ارزشمند در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و پس از انجام عملیات مرمت، از سال ۱۳۷۹ به‌عنوان موزه مورد بهره‌برداری قرار گرفت. امروزه آیینه‌خانه مفخم تنها یک ساختمان قدیمی نیست، بلکه گنجینه‌ای از تاریخ سیاسی، معماری و فرهنگی بجنورد است که بازدیدکنندگان را با میراث غنی و هویت تاریخی خراسان شمالی آشنا می‌کند.