برج منظر بجنورد؛ روایتی از یک بنای تاریخی در قاب عکس

تاریخ انتشار : چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۷:۴۶

‫ عکس سیاه و سفید قدیمی از گروهی جوان با لباس رسمی که روی تپه‌ای خاکی در کنار برج آجری بلند و قدیمی منظر در بجنورد نشسته‌اند، مربوط به سال ۱۳۳۶.

‫

برج منظر بجنورد؛ روایتی از یک بنای تاریخی در قاب عکس

تصاویر کهن بازمانده‌هایی از سیمای شهری هستند. برج منظر بجنورد در یکی از همین عکس‌های نادر خودنمایی می‌کند. این تصویر حوالی سال ۱۳۳۶ خورشیدی ثبت شده است. گروهی از جوانان شهر در کنار این سازه ایستاده‌اند.

 

موقعیت تاریخی و اهمیت دیدبانی

این برج بلندترین سازه دیدبانی شهر محسوب می‌شد. معماران آن را در دوره صفویه و قاجار ساخته بودند. موقعیت دقیق آن بر فراز تپه‌ای در مرکز ارگ حکومتی قدیم بود. علاوه بر این، این بنا در نزدیکی چهارراه شهرداری فعلی قرار داشت. بنابراین، دید مناسبی به تمام اطراف شهر داشت.

 

سرنوشت تلخ در جریان توسعه شهری

نکته تأمل‌برانگیز این تصویر، زمان ثبت آن است. بر اساس اسناد تاریخی، این برج قرن‌ها نگهبان شهر بود. با این حال، تنها یک سال پس از این عکس تخریب شد. طرح‌های توسعه خیابان شهرداری در سال ۱۳۳۷ اجرا گردید. در نتیجه، این بنای باشکوه برای همیشه فرو ریخت.

 

ارزش مستندنگاری قاب سیاه و سفید

این قاب سیاه‌وسفید شاید یکی از آخرین تصاویر ثبت‌شده باشد. ارزش مستندنگاری آن به همین دلیل دوچندان می‌شود. پوشش رسمی جوانان شامل کت‌وشلوار و پیراهن است. حالت چیدمان آن‌ها برای عکس یادگاری کاملاً مشخص است. این موضوع اهمیت مکان به عنوان یک نقطه عطف شهری را نشان می‌دهد.

 

دریچه‌ای به سوی بجنورد هفت دهه پیش

امروزه از آن برج بلند اثری باقی نمانده است. بافت قدیمی چهارراه شهرداری نیز کاملاً تغییر کرده است. اما این تصویر همچنان دریچه‌ای به سوی گذشته است. روزگاری این برج همچون سروی بلند قامت بر شهر نظاره می‌کرد. حفظ چنین اسنادی برای نسل‌های آینده بسیار ضروری است.

تاریخچه محلات و تغییرات شهری بجنورد در نیم‌قرن اخیر