محمدحسین خوشنویس بجنورد | پهلوان و خوشنویس نامدار حاجی‌باشی

محمدحسین خوشنویس (حاجی‌باشی)؛ گنجینه‌ای از هنر و پهلوانی در بجنورد

در تاریخ شهر بجنورد، چهره‌هایی هستند که مرز میان هنر، ایمان و قدرت را در می‌شکنند. یکی از این اسطوره‌های فراموش‌نشدنی، محمدحسین خوشنویس بجنورد، مشهور به «حاجی‌باشی» است. او نه فقط یک خطاط چیره‌دست، بلکه یک پهلوان و صنعتگر ماهر بود که نامش در حافظه تاریخی مردم شمال خراسان جاودانه شده است. در این یادداشت، نگاهی به ابعاد گوناگون زندگی این هنرمند نامدار می‌اندازیم.

پهلوانی و صنعتگری در یک قاب

محمدحسین خوشنویس در روستای تیمورتاش متولد شد. او در جوانی از پهلوانان بیمانند کشتی چوخه بجنورد بود و با قدرت و منش پهلوانی خود، دل‌ها را تسخیر می‌کرد. اما وجه تمایز او در این بود که در کنار زورآزمایی، در صنایع دستی و کارهای ظریف نیز مهارتی کم‌نظیر داشت.

• چاقوهای دست‌ساز او به دلیل ظرافت و دوام مثال‌زدنی، در میان اهالی شهرت فراوان داشتند.
• یکی از آثار ماندگار او که هنوز هم می‌توان ردپای هنرش را در آن دید، زنجیر و قفل درِ چوبی قدیمی بش‌قارداش است؛ اثری که گواهی بر استادی و هنر دستان او در خلق آثار چوبی و فلزی است.

شهرت به خوشنویسی؛ سه دوره کتابت قرآن

شهرت اصلی محمدحسین خوشنویس به «خوشنویس»، به سبب خط زیبا، متین و هنرمندانه‌اش بود. او ابتدا با لقب «استادباشی» شناخته می‌شد و پس از تشرف به حج، به «حاجی‌باشی» شهرت یافت. مهارت او در کتابت آیات و ادعیه با خطی نیکو، وی را به یکی از برجسته‌ترین خوشنویسان منطقه تبدیل کرد.

از افتخارات ماندگار این هنرمند بزرگ می‌توان به کتابت سه دوره کامل قرآن کریم در طول زندگی پربار خود اشاره کرد. این اثر ارزشمند در زمینه تاریخ شفاهی بجنورد بسیار حائز اهمیت است. نخستین دوره از این قرآن‌های دست‌نویس در سال ۱۳۲۸ هجری قمری به پایان رسیده است.

این قرآن‌های نفیس و دست‌نویس، حدود ۷۵ سال در مساجد شهر بجنورد مورد استفاده و مطالعه عموم قرار گرفت و در نهایت در سال ۱۳۵۱ توسط نوه‌اش، حاج علی‌آقا خوشنویس، گردآوری و حفظ شد.

پایان سفر یک استاد

این هنرمند و خوشنویس برجسته سرانجام در سال ۱۳۱۵ هجری شمسی درگذشت و به دیار باقی شتافت. پیکر این پهلوان و هنرمند نامی بجنورد، در مقابل ایوان آرامگاه آرامگاه سلطان سید عباس به خاک سپرده شد تا یاد و خاطره‌اش برای همیشه در کنار زیارتگاه مردم این دیار زنده بماند.

🔻 منبع: کتاب «دانشوران بجنورد»؛ تألیف علی‌اکبر عباسیان و احسان سیدی‌زاده.