‫

آیینه‌خانه مفخم بجنورد؛ نگین معماری دوره قاجار

سفر به خراسان شمالی بدون دیدن آیینه‌خانه مفخم بجنورد کامل نیست. این بنای باشکوه در خیابان شریعتی شمالی قرار دارد. این اثر بخشی از مجموعه تاریخی دارالحکومه مفخم است. معماران آن را در دوره قاجار با دقت و ظرافت ساخته‌اند. بنابراین، این مکان جواهری درخشان در تاج تاریخ شهر محسوب می‌شود.

تاریخچه ساخت و بانیان بنا

یارمحمدخان شادلو دستور ساخت این بنا را صادر کرد. مردم او را با نام سردار مفخم می‌شناسند. این اتفاق مهم در دوران پادشاهی ناصرالدین‌شاه قاجار رخ داد. مجموعه مفخم در آن زمان مرکز بسیار مهم حکومتی منطقه بود. علاوه بر این، عمارت مفخم، حوضخانه و سردر نیز در این مجموعه قرار داشتند.

کاربری سیاسی و دلیل نام‌گذاری

این بنا صرفاً یک عمارت مسکونی یا تشریفاتی نبود. آیینه‌خانه محل برگزاری جلسات و دیدارهای رسمی محسوب می‌شد. حاکمان امور سیاسی و حکومتی را در اینجا مدیریت می‌کردند. از سوی دیگر، تالار آیینه‌کاری‌شده طبقه دوم دلیل اصلی نام‌گذاری آن است. در نتیجه، نام آیینه‌خانه کاملاً برازنده این شکوه معماری است.

ویژگی‌های شاخص معماری و طراح بنا

طراحی این اثر ارزشمند به میرزا مهدی‌خان شقاقی نسبت دارد. او را با لقب ممتحن‌الدوله می‌شناسند. معماری بنا تلفیقی زیبا از سبک قاجاری و تأثیرات اروپایی است. نمای ساختمان با آجرکاری و کاشی‌کاری‌های ظریف تزئین شده است. چهار مناره در دو طرف ورودی، جلوه‌ای بی‌نظیر به نمای بیرونی بخشیده‌اند.

ثبت ملی و تبدیل شدن به موزه

این بنای تاریخی در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. پس از انجام مرمت‌های اساسی، کاربری آن تغییر کرد. آیینه‌خانه از سال ۱۳۷۹ به عنوان موزه فعالیت خود را آغاز کرد. امروزه این مکان یکی از جاذبه‌های مهم فرهنگی بجنورد است. بازدیدکنندگان با تاریخ و فرهنگ خراسان شمالی در اینجا آشنا می‌شوند.

راهنمای جامع جاذبه‌های گردشگری و تاریخی بجنورد